Voortgang doelen en financiële afwijkingen per programma

Instellen reserve SaaS
Met de invlechting van De Connectie in de gemeente Arnhem gaat ook de door De Connectie gevormde bestemmingsreserve SaaS (Software as a Service) over. In de reserve zat per 31-12-2025 een bedrag van ruim €1 miljoen. Om het bedrag beschikbaar te houden voor het doel waarvoor de reserve is gevormd wordt voorgesteld om binnen de gemeente Arnhem een nieuwe reserve voor hetzelfde bedrag te vormen.

Het doel van de reserve is als volgt:
Steeds meer software wordt in gebruik genomen in de vorm van een SAAS-oplossing. Deze reserve wordt gevormd voor o.a. de implementatiekosten die bij een SAAS- oplossing niet meer geactiveerd kunnen worden. De bestemmingsreserve wordt gevoed door het resterende deel van het vrijvallende kapitaalslastenbudget. Dit gebeurt op het moment dat een applicatie in eigendom wordt vervangen voor een SAAS-oplossing.

Opbrengsten OZB
De opbrengsten uit OZB vallen naar verwachting € 1,1 miljoen hoger uit dan begroot.
Dit is het gesaldeerde effect van de volgende ontwikkelingen:

Belastingcapaciteit
In de raadsbrief 'Ontwikkelingen gemeentelijke belastingen' is de raad geïnformeerd over een verwachte hogere belastingcapaciteit (totale WOZ-waarde) dan waar bij de tariefberekening rekening mee is gehouden. Er was toen echter nog een mate van onzekerheid. Inmiddels is helder dat de belastingcapaciteit van niet-woningen nog iets hoger is dan de verwachting was op het moment van de raadsbrief. In tegenstelling tot wat in de raadsbrief is gemeld, valt de belastingcapaciteit bij woningen juist lager uit dan waar bij de tariefberekening rekening mee is gehouden. Het effect van de hogere belastingcapaciteit bij niet-woningen is groter dan het effect van de lagere belastingcapaciteit bij woningen, waardoor per saldo een voordeel van € 215.000 ontstaat. De verlaging van de belastingcapaciteit bij woningen is voor een belangrijk deel te verklaren doordat de toename van het aantal woningen achterblijft bij wat werd verwacht (zie voor een toelichting bij Areaalontwikkeling).

Areaalontwikkeling
De opbrengsten OZB worden geraamd op het aantal woningen inclusief de groei die hierin verwacht wordt, de zogenaamde areaalontwikkeling. Jaarlijks wordt beoordeeld of de voor areaalontwikkeling begrote opbrengsten naar boven of beneden bijgesteld moeten worden.
De areaalontwikkeling in 2025 en 2026 is lager dan waar eerder van is uitgegaan. De geraamde opbrengsten OZB worden daarom vanaf 2026 structureel met € 300.000 naar beneden bijgesteld (onderdeel van de € 215.000 genoemd bij Belastingcapaciteit).

Verminderingen WOZ-bezwaren
In de OZB-begroting is rekening gehouden met € 1,25 miljoen aan lasten voor verminderingen naar aanleiding van bezwaar tegen de WOZ-waarde. Voor 2026 is de verwachting dat € 350.000 aan verminderingen wordt gerealiseerd, waardoor een voordelig effect van € 900.000 ontstaat op de (netto) opbrengsten OZB.
Na een piek in het aantal bezwaren in 2023 ligt het aantal bezwaren nu weer op het niveau van voor 2023. De daling in het aantal bezwaren is landelijk zichtbaar. Volgens de Waarderingskamer hangt deze ontwikkeling mede samen met de afname van activiteiten van commerciële bureaus die op basis van no cure no pay bezwaar maakten tegen WOZ-waarden. Daarnaast lukt het gemeenten steeds beter om vragen over de hoogte van de WOZ-waarde van inwoners via meer informeel en persoonlijk contact op te lossen. Een formeel bezwaar is dan niet meer nodig. Het aantal bezwaren is overigens niet altijd maatgevend voor het bedrag aan verminderingen. Van invloed is bijvoorbeeld ook de verdeling tussen bezwaren voor woningen en voor niet-woningen, het percentage bezwaren dat gegrond wordt verklaard en het bedrag aan WOZ-waarde dat verminderd wordt.

Programma Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
De uitvoering van het programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed is in volle gang en recentelijk is de uitvoeringsplanning geactualiseerd.  Daarin is de piek van werkzaamheden voor projecten deels naar 2027 verschoven. Hierop passen we de planning van de investeringen in het MIP aan, maar ook de exploitatiemiddelen moeten daarin meelopen. Dit betekent dat een deel van de exploitatiemiddelen moet doorschuiven naar 2027. Dit gaat om een bedrag van totaal € 418.000.

MIP Actualisatie
Het Meerjareninvesteringsplan (MIP) is geactualiseerd. Hierbij is gekeken naar de planning van de verschillende investeringen. Doordat diverse investeringsprojecten vanaf 2026 worden getemporiseerd, leidt de actualisatie van het MIP tot een vrijval voor de algemene middelen van € 0,1 miljoen in 2026.

Gemeentefonds meicirculaire - DU Ondersteuning lokale politieke partijen
Op de huidige begroting van het ministerie van BZK is € 8,2 miljoen in 2026 beschikbaar voor de subsidiëring van decentrale politieke partijen. Dit is onderdeel van het wetsvoorstel Wet op de politieke partijen (Wpp). Omdat deze wet nog niet in werking is getreden, ontbreekt momenteel de vereiste wettelijke grondslag om deze middelen uit te keren. Er is op rijksniveau een amendement ingediend aangaande ondersteuning lokale politieke partijen. Dit amendement betreft een incidentele overboeking van de begroting van BZK naar het gemeentefonds van € 5,5 miljoen in 2026. Met verstrekking van deze middelen aan gemeenten middels een decentralisatie-uitkering, worden gemeenten in de gelegenheid gesteld om politieke partijen die een zetel hebben in de gemeenteraad te ondersteunen. Arnhem krijgt hiervoor in 2026 € 38.298. De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00.

Zevende wethouder
In de afgelopen bestuursperiode is gewerkt met zeven wethouders. De kosten hiervoor zijn incidenteel in de begroting opgenomen. Aangezien ook in de nieuwe bestuursperiode met zeven wethouders gewerkt gaat worden, wordt de begroting daartoe verhoogd met € 80.000 in 2026 (voor de resterende helft van het jaar). Dit bedrag heeft enkel betrekking op de verhoging van het loonbudget van het college van burgemeester en wethouders.

Gemeentefonds meicirculaire - DU BRP
Enkele gemeenten ontvangen een bijdrage in verband met het inrichten en in stand houden van de BRP-straat. De bijdrage voor Arnhem wordt in 2026 met € 188.000 verhoogd. Deze hogere bijdrage is ontstaan omdat gemeenten nu zelf zorg dienen te dragen voor de tolken. Dat betekent dan ook dat tegenover deze bijdrage ook € 188.000 meer lasten ontstaan, wat nadelig is.  De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00.

Overhead
Op de onderdelen Burgerzaken adresonderzoeken (op programma S00), DU Problematische schulden (op programma S06)  en Intensivering op afval (op programma (S12), is een afwijking gemeld. Deze afwijkingen bestaan ook gedeeltelijk uit overheadkosten. Deze kosten worden verantwoord op programma S00 en daarom is het gedeelte overhead op dit programma zichtbaar. Zie voor inhoudelijke toelichting de toelichting op de afwijkingen in de bovengenoemde programma’s.

Burgerzaken
Burgerzaken maakt onderdeel uit van de publieke dienstverlening van de gemeente Arnhem. Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningnood, complexere woningsituaties en een groeiende aantal inwoners zonder vast adres, stijgt het aantal aanvragen en onderzoeken. Met name het aantal adresonderzoeken neemt fors toe en is bovendien complexer en tijdrovender geworden. Landelijke regelgeving, waaronder de verplichting deze onderzoeken volledig uit te voeren, versterkt dit. Deze inzet is vooral van manuele aard, echter de vertraging op digitalisering en ICT professionalisering voor geheel Burgerzaken versterkt dit karakter voor dit jaar. Dit leidt in 2026 tot een financieel nadeel van € 560.000.

Actualisatie nominaal
Medio april 2025 is de nieuwe Cao-gemeenten ingegaan. Gelet op het tijdstip van totstandkoming van dit akkoord is bij het opstellen van de begroting 2026-2029 van De Connectie nog geen rekening gehouden met de effecten van deze Cao. Verwerking van deze effecten zorgt voor een nadeel binnen de begroting in 2026 van € 1,6 miljoen. Met ingang van 1 januari 2026 maakt De Connectie onderdeel uit van de gemeente Arnhem en wordt bij de verwerking van de nieuwe Cao meegenomen in de Arnhemse systematiek.

Gemeentefonds meicirculaire - Algemene uitkering
In de meicirculaire zijn de afspraken uit de Voorjaarsnota van het Rijk verwerkt. Dat betekent een actualisatie van het accres voor loon- en prijsontwikkelingen op basis van de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Samen met actualisatie van de maatstaven en de uitkeringsbasis leidt dit tot een voordeel van circa € 0,5 miljoen.
Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Eerder werd de ruimte onder het plafond voor 2025 voor de gemeenten geraamd op € 428 miljoen. Bij de definitieve afrekening blijkt deze ruimte te zijn afgenomen met € 213 miljoen. Voor Arnhem betekent dit een nadeel in 2026 van € 2,4 miljoen.
Daarnaast ontstaat vanaf 2026 een structureel voordeel van circa € 3 miljoen als gevolg van indexatie van de integratie-uitkeringen beschermd wonen en participatie. Tot slot zijn er in 2026 voor circa € 4,9 miljoen nieuwe decentralisatie-uitkeringen (DU's) en taakmutaties toegekend (of zijn bestaande DU's aangepast). Deze leiden op andere programma's tot extra lasten en worden daar inhoudelijk toegelicht.

Dividend BNG Bank (verbonden partij)
De dividenduitkering door de BNG Bank is lager dan begroot uitgevallen. Dit is veroorzaakt door een daling van de nettowinst bij de BNG. De verwachting is dat de daling incidenteel is. Deze is voornamelijk het gevolg van een reorganisatie waardoor de BNG eenmalig extra kosten heeft moeten maken.